Maar waar geloof jij dan in?
(mei 2015)
Vrijdenkers (maar ook atheïsten) krijgen deze vraag vaak voor de voeten geworpen als er in een discussie over het al dan niet in (een) god geloven wordt gesproken. Waar ik in geloof? Moet ik ergens in geloven? Moet ik in een god (en alles wat daar aan religieuze verzinsels bij hoort) geloven? We hebben toch vrijheid van godsdienst in dit land en dat betekent toch ook dat ik vrij mag zijn van godsdienst en vrij ben om niet in een god te geloven? Gelovigen kijken vaak wat vreemd en ongelovig als je ze confronteert met de vrijheid om niet in een god te hoeven geloven. In hun wereld is die vrijheid er niet. In hun wereld mag je in theorie vrij kiezen voor de ene of de andere (afsplitsing van een) geloof maar vaak wordt die vrijheid dan beloond met de staat van afvallige (of erger). Nee, ik geloof niet, waarom zou ik geloven in een god of goden die niet bestaan? Waarom zou ik een geloof aanhangen dat zich baseert op onzin en leugens en dat regels en dogma’s hanteert waar een vrij mens ongelukkig van wordt of door wordt onderdrukt? Ik ben een realist en een vrijdenker. Ik ben hier op aarde, ik weet niet precies hoe dat komt maar ik ben er. En ik leef in de wetenschap dat we het ontstaan van de aarde en de mensheid niet kennen. Maar dat is voor mij geen bezwaar te leven en van het leven te houden. Het is zelfs een motief om ten volle van dit leven te genieten. Ik zie de werkelijkheid om me heen. Ik weet dat ik dood ga en dat het dan over is. Intussen leef ik mijn leven en doe ik mijn ding, heb plezier, verbaas me, erger me, ben verliefd, maak ruzie, hou van mensen, veracht mensen, ben woedend, ben verdrietig, loop de kantjes er van af maar neem ook mijn verantwoordelijkheid. En ik kijk vooral vooruit. De geschiedenis kennen we, we leren er van maar moeten er zeker niet in vast blijven zitten. Het gaat om het nu en om de toekomst. In het nu zijn we verantwoordelijk voor hoe we leven en tevens verantwoordelijk voor hoe we de toekomst vorm geven. En dat kan stukken beter dan we nu doen. We besteden veel te weinig aandacht aan het algemeen belang. Sociale omgeving en economie zijn geen natuurverschijnselen of natuurrampen, maar allemaal mensenwerk. Hetzelfde geldt voor religie, er bestaan geen goden, geen hemel en geen hel. Er zijn slechts mensen, dieren, planten en een natuur. En om de wereld leefbaar(der) te houden is (dat leert de geschiedenis ons elke dag) een andere sociale orde, een andere economie en vooral geen religie nodig. Ik leef als vrijdenker en noem mezelf geen atheïst. Wat het vrijdenken met het atheïsme gemeen heeft, is dat in beide gevallen het geloof in een god/in goden ontbreekt. Maar vrijdenken is veel meer dan religiekritiek. Het is aan vrije vrijdenkende geesten om alle onderdrukkende visies en systemen, geloven en ideologieën die de wereld teisteren ter discussie te stellen en zo nodig te bestrijden. Want juist de vrijdenkende mens weet dat zijn vrijheid onlosmakelijk verbonden is met de vrijheid van anderen. En elk misbruik van die vrijheid is een directe aanval op de vrijheid van anderen. De (hedendaagse) geschiedenis zit vol met voorbeelden. Als vrijdenker leef ik met de volgende definitie van het vrijdenken: Vrijdenken is: jezelf een beeld, een mening en een visie vormen over de wereld, de geschiedenis, de toekomst, de mens en de samenleving te vormen op basis van kennis, feiten, rede, logica en wetenschap. Onafhankelijk van traditie, autoriteit, dogma, ideologie, religie, politieke of economische visie. Vaak zal de wetenschappelijke methode worden gehanteerd om te onderzoeken en te verklaren. Maar ook een nuchtere kijk op alledaagse dingen is een basis voor het vrijdenken. Vrijdenken is voor alle mensen een voorwaarde voor een vrij bestaan en daarmee de basis voor een vrije wereldwijde samenleving. Bij vrijdenken hoort de vrijheid van meningsuiting. Voor het alledaagse vrije denken hanteer ik het volgende uitgangspunt: Alledaags vrijdenken is vrijdenken dat alledaagse dingen en gebeurtenissen beschouwt en beoordeelt op basis van de definitie van vrijdenken en de KLL-Code (zie hieronder). Alledaags vrijdenken gaat over het nu en over de toekomst, het verleden ligt achter ons en in het heden zoeken we als samenleving onze weg. Nadenken over de toekomst heeft prioriteit. Ook vrijdenken is nooit waardenvrij. Gelukkig maar, waardenvrijheid is, net als b.v. de vrijemarkt-economie, gemakkelijk aanleiding tot ongecontroleerde macht in handen van mensen (vaak mensen die ontkennen dat er een algemeen belang bestaat) die die macht misbruiken. Ik ben voorstander van een wereldwijde sociale en solidaire samenleving. Alle individualisering van de laatste decennia kan het niet wegpoetsen, er bestaat wel degelijk een algemeen belang. En globalisering is voor mij niet gelijk aan het wereldwijd promoten van de neoliberale vrije markt. Ik wil in het kader van het algemeen belang een eerlijker oplossing voor onze mondiale problemen. De volgende universele waarde, afgekort de KLL-Code, leent zich uitstekend om het universele doel van vrijdenken aan te geven: Het realiseren van Kwaliteit van Leven en Leefomgeving voor alle bewoners van de wereld. Eerlijk verdeeld en binnen de mogelijkheden en de grenzen die de aarde biedt. Met als aanvullende en ondersteunende waarden realiteitszin, eerlijkheid, menslievendheid en solidariteit, vorm gegeven in vrijheid, met oog voor het algemeen belang, zonder de last van religie en gevrijwaard van de uitwassen van de neoliberale vrije markt economie, ingebed in een seculiere democratische rechtsstaat en in een open samenleving. Met als economische basis een wereldwijde solidaire vrije markt. Vrijdenken is een manier van leven, de KLL-Code is een politieke keuze. En daar geloof ik niet in, zo leef ik.